AVANTGARDE ACOUSTIC Duo XD

AVANTGARDE ACOUSTIC Duo XD

Kto jeszcze nie widział Avantgarde, będzie pod wrażeniem, oczekując zapewne choćby ogólnych wyjaśnień: jak "to" działa, jakie są korzyści, a jakie minusy tak charakterystycznego układu. Kto Avantgarde zna od dawna, na pierwszy rzut oka nie zobaczy nic nowego (przynajmniej z frontu), za to będzie ciekaw różnic i udoskonaleń wprowadzonych w najnowszej generacji XD. Objęły one całą ofertę Avantgarde, wszystkie jej konstrukcje. Spróbujemy pogodzić obydwa wątki i równocześnie wyjaśnić (a w zasadzie przypomnieć), dlaczego Avantgarde wyglądają jak... Avantgarde i na czym polegają zalety obecnej wersji XD. Jest to logiczny krok w rozwoju, wpisujący się we wcześniej ustaloną zasadę działania.

Avantgarde Acoustic Duo XD w pokoju odsłuchowym

Ustawienie - w pomieszczeniu odsłuchowym (nie piszę tutaj o zestrojeniu ich sekcji niskotonowej) nie opiera się na jakichś szczególnych receptach i nie wymaga żadnych specjalnych trików; kolumny te nie potrzebują nawet dużo przestrzeni, co mogłaby sugerować ich wielkość i "ostateczne" możliwości w zakresie basu i maksymalnego poziomu głośności. Producent rekomenduje XD do pomieszczeń od 20 m2 wzwyż (ja swoje Picco trzymałem w nawet trochę mniejszym), a jako optymalny układ kolumny - słuchacz wskazuje trójkąt równoboczny o boku 3 m, z kolumnami skierowanymi (skręconymi) wprost na miejsce odsłuchowe.

Słuchacz powinien znajdować się na takiej wysokości, aby "górna ścianka sekcji basowej była ledwie widoczna" (cytat z instrukcji), może w tym pomóc również duży zakres regulacji nóżek stelaża (+/- 15 mm). Pozwala to całą konstrukcję trochę podnosić lub opuszczać, można ją też lekko pochylać do przodu lub do tyłu.

Słuszna jest uwaga producenta, że ze względu na "kontrolowaną" (zawężoną) charakterystykę kierunkową, kolumny wywołują mniej odbić, a więc mogą zostać ustawione bliżej ścian bocznych (niż typowe kolumny, o szerszym rozpraszaniu). Nie dotyczy to dookólnego promieniowania niskich częstotliwości, ale powodowane tym wzmocnienie basu może przecież zostać skorygowane.

Panele montowane na skrajach frontu sekcji niskotonowej, zdejmuje się równie łatwo jak maskownicę, znajdującą się pomiędzy nimi. Rozwiązanie to sugeruje, że nawet zasłaniając fragmenty membran, nie zakłócają one promieniowania najniższych częstotliwości.

Panele montowane na skrajach frontu sekcji niskotonowej, zdejmuje się równie łatwo jak maskownicę, znajdującą się pomiędzy nimi. Rozwiązanie to sugeruje, że nawet zasłaniając fragmenty membran, nie zakłócają one promieniowania najniższych częstotliwości.

Avantgarde - i inne konstrukcje Avantgarde można instalować zarówno w pomieszczeniach niewielkich, jak i bardzo dużych; służą temu zarówno charakterystyki samych tub, jak i system regulacji, rozszerzony i unowocześniony w generacji XD.

Avantgarde wyprzedza konkurencję, wprowadzając "inteligentne" rozwiązania problemów akustycznych i wyznacza sobie wyraźną drogę dalszego rozwoju systemów aktywnych i kalibracyjnych, które będą przyszłością high-endu. Prędzej czy później audiofile muszą się przekonać, że tutaj jest szansa na odczuwalny postęp.

Program SUBWOOFERS: XD SERIES CONTROL

Program SUBWOOFERS: XD SERIES CONTROL pobieramy ze strony producenta (dział Serwis, następnie Downloads), odpowiednio dla systemu Mac OS lub Windows (32/64 bit). W przypadku Windowsa 8 i 10 konieczne będzie manualne odblokowanie sterownika oraz gniazd USB potrzebnych do komunikacji z modułami basowymi - tymczasem firma Microsoft nie dodała oprogramowania do swojej listy bezpieczeństwa. Procedury te są jednak jasno opisane w dołączanych instrukcjach, a w razie jakichkolwiek komplikacji polski dystrybutor Avantgarde służy pomocą. Oprócz USB, XD można także podłączyć do komputera przewodami RJ45, rozgałęziając sygnał do poszczególnych kanałów za pomocą najprostszego routera lub switcha.

Po odpaleniu programu na ekranie pokazuje się główny panel konfiguracyjny (1), na którym są widoczne dostępne moduły basowe (w tym wypadku dwa kanały Avantgarde XD). Osobne okna paneli sterujących otwieramy za pomocą zielonych strzałek w prawo, a następnie przesuwamy jeden z nich w inne miejsce ekranu, odsłaniając drugi. Sterujemy więc z ekranów ogólnych (Main) z opcją sterowania tylko głośnością sekcji basowej (2), które możemy przełączyć na ekrany opcji szczegółowych (In) (3).

Jeśli pomieszczenie jest symetryczne i nie będzie potrzeby korekcji kanałów osobno, w celu udogodnienia konfiguracji można dokonać zgrupowania modułów. Wykonujemy to za pomocą głównego panelu konfiguracyjnego, wybierając w menu Tools opcję New Group (4), wpisując jej nazwę i dodając poszczególne kanały. Kolejnym istotnym krokiem jest zdefiniowanie parametrów, które chcemy ustawiać dla tejże grupy, czego dokonujemy poprzez naciśnięcie małego granatowego kluczyka obok utworzonej grupy. Jako że interesują nas wszystkie opcje, wybieramy "All" w okienku Category, klikając następnie "Add" i "OK" (5).

Do dyspozycji są filtry: górno- i dolnoprzepustowy o różnych nachyleniach i przebiegu krzywych (6) oraz rozbudowany, dziesięciopunktowy korektor częstotliwościowy. Każdy z punktów działa niezależnie i można dla nich wybrać różne charakterystyki przebiegów filtrowania (7). Aktywny punkt jest sygnalizowany błękitnym podświetleniem. Do pomieszczeń dużych, czyli o powierzchni powyżej 100 m2 i wysokości większej niż 4-5 m, producent przewidział także dość rozbudowany korektor dynamiki, z doborem opóźnienia i limiterem amplitudy sygnału (8), a także dokładnymi parametrami kompresji dynamicznej (9). Ustawienia te nie będą konieczne w większości pokojów mieszkalnych, więc nie będziemy ich tutaj analizować.

To coś więcej niż kolce – to regulowane pilary, dzięki którym można kolumnę opuszczać i podnosić w zakresie +/-15 mm, ewentualnie lekko pochylić. Z jednej strony (widocznej na zdjęciu) stelaż ma dwa wsporniki o przekroju prostokątnym, a z drugiej - jeden o przekroju okrągłym.

To coś więcej niż kolce – to regulowane pilary, dzięki którym można kolumnę opuszczać i podnosić w zakresie +/-15 mm, ewentualnie lekko pochylić. Z jednej strony (widocznej na zdjęciu) stelaż ma dwa wsporniki o przekroju prostokątnym, a z drugiej - jeden o przekroju okrągłym.

Po włączeniu modułów basowych po raz pierwszy ładują się do pamięci ustawienia fabryczne. Otwieramy ekrany ustawień (10) i dla pewności sprawdzamy, czy obydwa kanały są zintegrowane (po przesunięciu jednego suwaka z fabrycznych -7 dB, głośność zmienia się płynnie w obydwu kanałach). Dla przejrzystości możemy więc zamknąć jeden z nich i zająć się konfigurowaniem idealnej krzywej częstotliwości dla naszego pomieszczenia. Na wykresie "fabrycznym" (11) widać, że mamy założony od dołu filtr subsoniczny (dla 20 Hz) i dość wczesne filtrowanie od góry (przy 150 Hz).

Charakterystykę filtrowania można jednak zmienić na bardzo dużo sposobów, ustawiając filtrację z każdej strony na 6, 12, 18 lub 24 dB i wybierając jeden z kilku rodzajów krzywych, osiągając np. charakterystykę widoczną na rys. 12. Można wzmocnić lub osłabić środkową część wcześniej ustalonej charakterystyki, stosując filtr "Bell", ustawiony np. na częstotliwość 80 Hz, regulując też siłę (Gain) i dobroć (Q); Gain -3 oznacza ściszenie, Q=1 szeroki zakres działania (13). Jeśli problemy powoduje łatwy do wykrycia zakres częstotliwości, możemy je ściszyć, zwiększając odpowiednio dobroć filtru oraz siłę jego działania (14).

Można także całkowicie wyciąć fragment pasma, korzystając z filtru "Notch" w zakresie szerszym (15) lub bardzo wąskim (16). W przypadku zbyt dużego tłumienia pewnych dźwięków w pomieszczeniu, można także uwypuklić dowolny zakres; np. poniżej 100 Hz (punkt 40 Hz, dobroć 1) (17) lub węższy, zwiększając dobroć do 6 (18). Do filtrowania całych skrajów pasma można zastosować filtry typu Low Shelf (19) i High Shelf (20). Do dyspozycji są też inne rodzaje filtrów, dzięki czemu mamy prawie nieograniczone możliwości korekcji charakterystyki w zakresie od 20 do 500 Hz.

Przykładowe ustawienia filtrów systemu basowego mogą wyglądać np. tak jak na rys. 21. Jest też możliwość "wzięcia krzywej w swoje ręce", czyli dowolnego ukształtowania parametrów pracy na zasadzie przesuwania punktów na charakterystyce w dowolne miejsce za pomocą myszy. Do tego celu najlepiej będzie powiększyć wykres na cały ekran (22). Na tym ostatnim rysunku wyraźnie widać wypadkową charakterystykę wszystkich filtrów (kolor biały) oraz pojedyncze składowe pojedynczych filtrów, oznaczone różnymi kolorami.

AVANTGARDE ACOUSTIC Duo XD

  • Produkowany Tak
  • Moc [W] 10-100 (efektywność sekcji średnio-wysokotonowej)
  • Wymiary [cm]* 170x 67 x 60
  • Rodzaj głośników W
  • Efektywność [dB] 103
  • Impedancja (Ω)** 16
  • * Wymiary: wys./szer./gł.
  • ** W przypadku urządzeń testowanych w AUDIO wartość mierzona

Laboratorium

W poprzednich testach Avantgarde podnosiliśmy kwestię właściwego wzajemnego spolaryzowania sekcji niskotonowej i średniotonowej; w niektórych przypadkach lepiej wyrównaną charakterystykę (zarówno w pomiarach, jak i w odsłuchach) uzyskiwaliśmy po jej zmianie (względem fabrycznej), w innych przypadkach wyniki były niejednoznaczne.

Tym razem tego tematu już nie zgłębialiśmy, bowiem wstępne odsłuchy, poprzedzające pomiary, wskazały, że różnice między takimi opcjami bardziej - niż wcześniej - zależałyby od wybranego sposobu filtrowania i badanie tego tematu zajęłoby mnóstwo czasu, a jego opisanie wiele stron...

Charakterystyka niskich częstotliwości jest dość przypadkowa, to jedna z wielu, jakie można uzyskać. Przede wszystkim nie należy przykładać żadnej wagi do poziomu - jest on w dużym zakresie regulowany. Zwraca jednak uwagę wąskopasmowe osłabienie przy ok. 180 Hz, swoim kształtem i pozycją jasno wskazujące, że to znany problem koordynacji fazowej przy częstotliwości podziału między sekcją niskotonową a średniotonową.

Można by jednak uznać, że widoczne na naszym rysunku (chociaż łatwe do zniwelowania) wyeksponowanie głównej części zakresu niskotonowego jest typowe dla charakterystyk dużych zespołów głośnikowych, w takiej sytuacji spadek -6 dB względem poziomu średniego z całego pasma lokuje się przy 20 Hz, ale być może i ten wynik można jeszcze poprawić.

Widać, że w stosunku do charakterystyk z wcześniejszych testów pojawia się delikatny spadek w zakresie 80–20 Hz, zanim charakterystyka zacznie opadać już z większym nachyleniem (24 dB/okt.), znacznie przekraczającym "naturalne" dla obudowy zamkniętej (12 dB/okt.) - włączone jest więc filtrowanie subsoniczne. Charakterystyka w zakresie średnio--wysokotonowym nie jest gładka jak pupa niemowlaka, ale nie widać ani poważnych problemów, ani na tyle specyficznych, aby odczytywać w nich zastosowanie techniki tubowej.

W szerokim zakresie średnich tonów 250 Hz - 6 kHz, na osi głównej, charakterystyka mieści się w granicach +/-2B, na osi +7 st. jest nawet jeszcze lepiej (+/- 1,5 dB); nieco gorzej, ale wciąż w normie, jest na osi -7 st. (+/-3 dB). Wysokie tony są o kilka decybeli wyeksponowane i - jak na tubę - całkiem dobrze rozpraszane. Ładnie wygląda nawet charakterystyka z osi 30 st., leży znacznie niżej, ale jest wyrównana aż do 10 kHz. Porównałem pomiary Duo XD z pomiarami Duo Omega – w zakresie średnio-wysokotonowym są bliźniacze.

Charakterystyka impedancji jest osobliwa, ale znana z konstrukcji Avantgarde i łatwa do rozszyfrowania; aktywna sekcja niskotonowa nie ma na nią żadnego wpływu, przebieg w zakresie niskotonowym "należy" do głośnika średniotonowego, który nie jest filtrowany górnoprzepustowo; szczyt przy ok. 53 Hz jest po prostu rezonansem tego głośnika (w cylindrycznej obudowie zamkniętej, jaka znajduje się z tyłu); zwraca uwagę wysoka wartość modułu impedancji, z 12-omowym minimum w zakresie 200–400 Hz.

W takiej kompozycji mocowo-efektywnościowej, jaką tworzy Avantgarde, ma to specjalny sens: jeżeli podłączymy do Duo XD wzmacniacz o dużej mocy, to pewnie i przy 12 Ω będzie on miał jej dość; jeżeli podłączymy wzmacniacz lampowy o niższej mocy, to i tak nic nie stracimy, bo wzmacniacze lampowe mają podobną moc na różnych impedancjach (na niższych mają nawet czasami niższą), a praktycznie w każdym przypadku premią będą niższe zniekształcenia THD+N (pochodzące od wzmacniaczy). Mniejszy będzie również, potencjalnie negatywny, wpływ wysokiej impedancji wyjściowej wielu wzmacniaczy lampowych – współczynnik tłumienia będzie zawsze wyższy przy wyższej impedancji obciążenia (jest stosunkiem impedancji głośnika do impedancji wyjściowej).

Ustalając efektywność, trzeba też wziąć pod uwagę impedancję; jeżeli w naszym pomiarze czułość (mierzona przy napięciu 2,83 V) wynosi 100 dB, to uznając, że impedancja znamionowa Duo XD wynosi 16 Ω, efektywność należy oszacować na poziomie 103 dB (2,83 V przy takiej impedancji to 0,5 W, a dla pomiaru/ obliczenia efektywności, powinniśmy podać 1 W).

 
 

Podstawowe dane

  • 120 000 zł

Nasza ocena

  • Wykonanie: Niezwykła na tle „zwykłych” kolumn, ale typowa dla Avantgarde konstrukcja, łącząca aktywną sekcję niskotonową z tubami średniotonową i wysokotonową. Połączenie nowoczesnej techniki z gruntowną wiedzą akustyczną. Dzieło inżynierów, nie „designerów”. Solidność, dokładność, konsekwencja. Nowa generacja XD wprowadza przede wszystkim bardziej zaawansowany, rozszerzony i łatwiejszy do kontroli system regulacji charakterystyki w zakresie niskotonowym, pozwalający na korekcję pod kątem akustyki pomieszczenia. W sekcji niskotonowej zintegrowany wzmacniacz 1000 W (w klasie D), pracujący z parą 12-calowych, profesjonalnych przetworników. Duża gama kolorystyczna tub, kilka wersji paneli frontowych.
  • Laboratorium: Dobre zrównoważenie i rozpraszanie, charakterystyka w zakresie niskotonowym w zasadzie dowolna, sięga 20 Hz (przy -6 dB). Efektywność 103 dB, impedancja znamionowa 16 Ω - można do nich podłączyć każdy wzmacniacz.
  • Brzmienie: Wszystko naraz – gęsty, rozciągnięty i precyzyjny bas, mocna, soczysta średnica, selektywna, błyszcząca góra. Prezentacja bezpośrednia, muzyka blisko, ale bez krzykliwości. Regulacjami można wpływać nie tylko na bas, ale też na profil średnich tonów, wzmacniając ich dolny podzakres. System kontroli XD pozwala dość szybko ustalić najlepszą, spójną i zrównoważoną charakterystykę. Najwyższe kompetencje w każdej dziedzinie.
PARADIGM Prestige 85F

PARADIGM
Prestige 85F

Cena: 17 000 zł

MONITOR AUDIO Gold 300

MONITOR AUDIO
Gold 300

Cena: 17 000 zł

DYNAUDIO Excite 44

DYNAUDIO
Excite 44

Cena: 16 000 zł

Audio - marzec 2017

Strefa Magazynu

Audio 2/2017

W tym numerze tylko tematy stereofoniczne, ale o bardzo dużej rozpiętości gatunkowej i cenowej. Rozgrzewany się testem słuchawek w cenie ok. 1000 zł, aż dziesięć modeli...

Odbierz prezent

Zamów prenumeratę miesięcznika
Audio, a otrzymasz wybraną
przez siebie płytę z naszej kolekcji!
Newsletter
zapisz się i zyskaj
Zamów newsletter, a co tydzień otrzymasz porcję
wyselekcjonowanych wiadomości ze świata
audio-video i muzyki.
Teraz przy zapisaniu się na
newsletter otrzymasz bieżące
e-wydanie magazynu AUDIO
Okładka Audio
DALI Opticon 6

DALI
Opticon 6

Firma Canton była już potęgą, kiedy powstała marka Dali. Dzisiaj są to równorzędni konkurenci, i nawet jeżeli Canton wci...