Laboratorium
Laboratorium Acoustic Energy CORINIUM
Parametry podawane przez producenta są obiecujące; szerokie pasmo, wysoka efektywność i wysoka moc nigdy nie zaszkodzą, a impedancja znamionowa 4 Ω… nie musi być taka groźna, jak tego wciąż obawia się wielu zainteresowanych (i w związku z czym wiele firm deklaruje, że ich 4-omowe kolumny są 8-omowe).
Większość wzmacniaczy tranzystorowych spokojnie znosi takie obciążenie i bezpodstawne jest straszenie tylko na podstawie takiej informacji, że potrzebny będzie "piec z prądem". Trzeba jednak stwierdzić, że charakterystyka impedancji Corinium należy do trudniejszych, bowiem formalnie nie kwalifikuje się ona jako znamionowano 4-omowa, lecz 3-omowa.
Minimalna wartość występująca przy 110 Hz, a więc w zakresie wymagającym od wzmacniacza sporego wysiłku (dużo energii w spektrum typowego, nagranego materiału muzycznego) to 2,5 Ω, a to już nie przelewki. Z drugiej strony pomoże niewielka zmienność, wiążąca się z niskimi kątami fazowymi (a duże kąty fazowe też ciągną prąd).
Acoustic Energy w klasyczny sposób informuje o mocy – maksymalnej, jaką w trybie ciągłym może przyjąć kolumna (chociaż dokładna norma nie jest podana), a nie o rekomendowanej mocy wzmacniacza, która jest ustalana zupełnie dowolnie, raczej pod kątem potrzeb marketingowych niż faktów technicznych. Corinium mają oficjalnie moc 200 W i na taką wyglądają, biorąc pod uwagę zastosowany układ głośnikowy.
Deklarowana czułość to aż 92 dB, co wygląda niemal sensacyjnie albo… podejrzanie, gdy nie mamy do czynienia z kolumną bardzo dużą lub uzbrojoną w przetworniki tubowe. Zmierzona przez nas wartość (średni poziom w całym pasmie) jest więc niższa, ale 89 dB to wciąż bardzo dobry wynik dla takiej konstrukcji.
Wspomnieliśmy o efektywności związanej ściśle z czułością, ale tylko w przypadku impedancji 8-omowej te dwa parametry mają taką samą wartość; przy impedancji 4 Ω efektywność jest o 3 dB niższa od czułości, a przy impedancji 3 Ω – ok. 4 dB niższa. Ostatecznie więc Corinium nie jest konstrukcją wyjątkowo sprawną energetycznie, chociaż do wzmacniaczy lampowych lepiej jej nie podłączać przede wszystkim ze względu na niską impedancję. Tutaj przyda się mężny tranzystor.
Pasmo przetwarzania podawane jest dla dwóch wartości spadków przy częstotliwościach granicznych, -6 dB i -3 dB; odpowiednio 32 Hz – 30 kHz i 38 Hz – 25 Hz. Nasze pomiary kończą się przy 20 kHz, a tam charakterystyka sięga swobodnie, zaznaczając dopiero przed samą granicą 20 kHz delikatny spadek.
Firmowe informacje wyglądają tutaj na rzetelne, górna częstotliwość graniczna nie jest rekordowa, ale zupełnie wystarczająca, a co nie mniej istotne, charakterystyka w szerokim zakresie wysokich częstotliwości biegnie równo, zarówno na osi głównej, jak i pod kątami +/-7º i 15º, i ładniejszej już w tym porównaniu nie zobaczymy.
Sukces zapewniła konwencjonalna, 29-mm kopułka tekstylna. Dopiero pod kątem 30º charakterystyka leży nieco niżej (już od 1 kHz) i opada powyżej 10 kHz. Biorąc to pod uwagę, nie musimy kolumn wycelować dokładnie w miejsce odsłuchowe, chociaż nie powinniśmy ustawiać ich osiami głównymi równolegle, przechodzącymi zbyt daleko; na jeszcze niższy poziom w górnej części pasma nie powinniśmy się decydować ze względu na nieco wyższy poziom w dolnej części, widoczny już na osi głównej.
Na drugim skraju ofi cjalna (dolna) częstotliwość graniczna, zarówno ta wyznaczana przy -6 dB, jak i -3 dB, nie znajduje potwierdzenia w naszych pomiarach; względem poziomu średniego z całego pasma; -6 dB odczytujemy przy 45 Hz, a -3 dB przy ok. 50 Hz.
Chociaż to trochę rozczarowujące, to na pocieszenie (wcale niemałe) dodajmy, że nachylenie zbocza jest relatywnie (jak na bas-refleks) niewielkie, do 25 Hz wynosi ok. 10 dB/okt., a więc podobnie jak dla obudowy zamkniętej, i będą z tego płynąć też podobne korzyści. Spadek -10 dB, do którego można oczekiwać dobrej słyszalności dzięki wzmacniającym odbiciom w pomieszczeniu, mamy przy 35 Hz, ponadto łagodniejszy spadek wiąże się z lepszą charakterystyką impulsową (nawet gdy jest to bas-refleks).
Producent nie podaje pasma w ścieżce +/-3 dB, ale charakterystykę możemy w takiej zmieścić, od 50 Hz do 20 kHz, i to nie tylko tę z osi głównej, ale też ze wszystkich pozostałych, z zastrzeżeniem, że tę z osi 30º do 12 kHz. Niemal spełnia ten warunek również charakterystyka zmierzona z maskownicą, jest jednak wyraźnie pofalowana, więc lepiej ją zdjąć.
Powstają tylko niewielkie różnice między charakterystykami w zakresie drugiej częstotliwości podziału, która wcale nie jest bardzo niska – wg informacji producenta wynosi 3,4 kHz, czego nie możemy zweryfikować, w każdym razie wyniki pomiarów nie pozwalają jej "namierzyć", nie pojawia się wyraźne osłabienie na żadnej osi, z czego wypada się cieszyć.
Można zauważyć tylko delikatne zmiany, na osi -7º lekko obniża się poziom w zakresie 3–4 kHz (i to właśnie są okolice częstotliwości podziału), na osi +7O jest dołek przy ok. 6 kHz. Charakterystyka na osi głównej wygląda więc najlepiej, a została ona ustalona na wysokości 90 cm (klasycznie pomiędzy średniotonowym a wysokotonowym).
Wcześniejsze (ale łagodniejsze) opadanie charakterystyki w zakresie niskotonowym ma oczywiście związek z działaniem systemu bas-refleks (rys. 3). Obudowa została dostrojona do 31 Hz (jednoznacznie wskazuje na to odciążenie na charakterystyce głośnika – krzywa zielona), ale charakterystyka ciśnienia z otworu (niebieska) ma przy tej częstotliwości dość niski poziom (ok. 8 dB niższy od maksymalnego poziomu z głośnika przy 80 Hz), mimo że jej szczyt sięga nieco wyżej i znajduje się przy 25 Hz.
Tam jednak głośnik i otwór promieniują w przeciwnych fazach i charakterystyka wypadkowa zaczyna już stromo opadać i, jak zawsze, przecina charakterystykę z otworu przy częstotliwości rezonansowej (bowiem prawie całe ciśnienie wytwarza tam sam układ rezonansowy). Ponieważ charakterystyka z otworu opada łagodnie do 70 Hz, a tam głośnik pracuje już pełną parą, stąd też tam charakterystyka wypadkowa ma swój szczyt, leżący już o 10 dB wyżej od poziomu przy częstotliwości rezonansowej.
Taki kształt charakterystyki z otworu wskazuje na małą objętość (względem podstawowych modeli strojenia bas-refleksu), pozwala jednak w przypadku stosowania głośników o dość wysokim Qts uzyskać dobrą odpowiedź impulsową, kosztem rozciągnięcia charakterystyki przetwarzania. Na zboczu charakterystyki z otworu widać głęboką zapadłość przy 200 Hz, powodowaną jakąś akustyczną "pułapką" w obudowie, może przypadkową, może przygotowaną specjalnie, aby zgasić rezonans fali stojącej obudowy; nie odbija się to na charakterystyce wypadkowej.
Producent podaje, że częstotliwość podziału między sekcją niskotonową a średniotonowym to 260 Hz; wg naszych pomiarów to 360 Hz. Gdyby nie wykonać korekty związanej z różnicą łącznej powierzchni promieniującej niskie i średnie częstotliwości (która wyniosła 4 dB), to pomiary wykonane w tej samej odległości (0,5 cm) podniosłyby charakterystykę średniotonowego i przecięłaby ona charakterystykę niskotonowych przy ok. 360 Hz.
W każdym razie podział rozsądny (jak na parę niskotonowych 18-tek i średniotonową 15-tkę), charakterystyka średniotonowego wydaje się opadać łagodnie do 100 Hz, ale na poziom w tym zakresie trochę wpływa praca niedaleko znajdujących się niskotonowych (tych sekcji nie możemy z zewnątrz rozłączyć). Zgranie fazowe w całym zakresie współpracy jest bardzo dobre, charakterystyka wypadkowa biegnie 6 dB ponad przecięciem i wszędzie powyżej indywidualnych charakterystyk obydwu sekcji.
