PARADIGM Monitor Sub 8, Sub 10, Sub 12

PARADIGM Monitor Sub 8, Sub 10, Sub 12

Niedawno testowaliśmy jeden z największych subwooferów Paradigma - Prestige 2000 SW. Niezależnie od swojej masy i ceny, właściwej dla subwooferowego high-endu, reprezentuje on ten sam styl, co trzy testowane teraz, znacznie mniejsze i tańsze modele. Jest to zresztą styl generalnie najbardziej rozpowszechniony, w jego ogólne ramy wpisują się również kolejne subwoofery tego testu. Chodzi więc o skrzynkę prostą w formie, zbliżoną do sześcianu, z głośnikiem zainstalowanym na przedniej ściance i płytą wzmacniacza z tyłu.

Paradigm eksperymentuje też z oryginalniejszymi rozwiązaniami (Sub 1, Seismic 110, Millenia Sub), które mogą spodobać się klientom szukającym czegoś innego niż "zwykłe" skrzynie; chociaż to właśnie one cieszą się największą popularnością, mimo że pod względem estetycznym nie są, co prawda, atrakcyjne, ale są "najmniejszym złem" - subwoofer służy do grania, a nie do oglądania. Idąc tym tropem, Paradigm postawił wszystko na jedną kartę.

Subwoofery serii Monitor, zresztą tak jak i jej pełnozakresowe kolumny, są schludne, ale oszczędne, budżetu nie obciążono żadnymi ozdobnikami ani nawet "nazbyt" eleganckim wykończeniem ścianek - są oklejone standardową, czarną folią z imitacją drewna ("black ash"); ważne, że wykonano je starannie i chociaż żadnego luksusu nie poczujemy, to nie będziemy się Subów wstydzić, ani nie powinny nam zbrzydnąć - czarne, enigmatyczne pudła po prostu nie będą przyciągać uwagi, tym bardziej, że nie są bardzo duże.

Jak się jednak niebawem przekonamy, oszczędności poczynione w kosztach wykończenia wcale nie świadczą o tym, że Paradigm "oddał pole" konkurentom i jego monitorowe Suby są podrzędne. Wręcz przeciwnie - parametry, i to zmierzone w naszym laboratorium, wskazują na to, że więcej, albo umiejętniej, zainwestował w technikę. Ale nie uprzedzajmy wypadków, na razie widzimy utylitarne, solidne konstrukcje, bardzo do siebie podobne, różniące się tylko wielkością. Zgodnie z symbolami, mają one od najmniejszego do największego - głośniki 8-calowy, 10-calowy i 12-calowy - niemal dokładnie wpisane w kwadrat przedniej ścianki.

Trzy SUB-y serii Monitor są do siebie bardzo podobne, różnią się tylko - i aż - wielkością głośnika i obudowy. Od lewej do prawej SUB 8, SUB 10 i SUB 12, symbol wskazuje na średnicę głośnika (w calach). Obudowy oklejono czarną folią drewnopodobną, na estetyce oszczędzano, inwestując w technikę.

Trzy SUB-y serii Monitor są do siebie bardzo podobne, różnią się tylko - i aż - wielkością głośnika i obudowy. Od lewej do prawej SUB 8, SUB 10 i SUB 12, symbol wskazuje na średnicę głośnika (w calach). Obudowy oklejono czarną folią drewnopodobną, na estetyce oszczędzano, inwestując w technikę.

Wszystkie konstrukcje pracują w systemie zamkniętym - stosowanym obecnie w subwooferach znacznie częściej niż obudowa bas-refleks, dzięki możliwości przeprowadzenia elektronicznej korekty charakterystyki przenoszenia, wykorzystującej dużą moc zarówno głośnika, jak i wzmacniacza. Jednocześnie pozwala to na użycie mniejszych obudów, bo nie pociąga za sobą takiego pogorszenia odpowiedzi impulsowej jak w przypadku bas-refleksu. Bardziej szczegółowo wyjaśnialiśmy te zależności w teście Prestige 2000 SW, więc odsyłamy do niego zainteresowanych tematem.

Wszystkie modele serii Monitor Sub są wyposażone we wzmacniacz o takiej samej mocy - 300 W RMS (według danych producenta). Głośniki 8- i 10-calowy mają 1,5-calowe cewki; głośnik 12-calowy - już cewkę dwucalową i większy układ magnetyczny, więc trudno wątpić, że może on przyjąć większą moc.

Nawet jeżeli 8-calowy głośnik (w modelu Sub 8) nie jest w stanie przyjąć 300 W, to na pewno jest zabezpieczony przed przesterowaniem, a nasze pomiary maksymalnego SPL wskazują, że nawet on ma bardzo duże możliwości. W związku z unifikacją wzmacniaczy, tak samo wyglądają też ich tylne płyty, obejmujące panel przyłączeniowo-regulacyjny.

Nie dzieje się tutaj zbyt wiele, więc producent nawet poniechał pokazywania rysunku panelu w instrukcji obsługi. Jest jednak jeden element wyjątkowy: wejście USB służące do podłączenia systemu korekcji PBK (Perfect Bass Kit), który kupujemy opcjonalnie; sposób działania tego systemu opisaliśmy dwa miesiące temu w teście Prestige 2000 SW. Paradigm oferuje również uniwersalny transmiter PT-2 do komunikacji bezprzewodowej.

Wszystkie SUB-y serii Monitor mają identyczne wzmacniacze i tylne płyty z regulacjami i gniazdami; na zdjęciu SUB-8, w którym moduł wzmacniacza zajął prawie całą tylną ściankę. Wzmacniacze o mocy 300 W RMS pracują w klasie D, wysoka sprawność pozwoliła zrezygnować z wyprowadzenia na zewnątrz radiatorów.

Wszystkie SUB-y serii Monitor mają identyczne wzmacniacze i tylne płyty z regulacjami i gniazdami; na zdjęciu SUB-8, w którym moduł wzmacniacza zajął prawie całą tylną ściankę. Wzmacniacze o mocy 300 W RMS pracują w klasie D, wysoka sprawność pozwoliła zrezygnować z wyprowadzenia na zewnątrz radiatorów.

Standardowe wejścia obejmują tylko parę gniazd RC, za pomocą których subwoofer przyjmie albo sygnał stereofoniczny, albo LFE, a trzy podobne pokrętła pozwalają na klasyczną regulację poziomu, częstotliwości granicznej i fazy. Automatyczny układ zabezpieczeń chroni przed przesterowaniem (soft clipping) i przekroczeniem krytycznej temperatury.

Prawa akustyki nie przeszkadzają ustalać dowolnych kształtów obudów subwooferowych i producenci czasami korzystają z tej swobody szukając formy oryginalnej i intrygującej (np. subwoofery kuliste) albo praktycznej i przystosowanej do konkretnego sposobu instalacji (np. subwoofery płaskie, które można położyć lub powiesić). Jednak większość trzyma się schematu chyba najbardziej uniwersalnego i najłatwiej akceptowalnego przez większość klientów. Spośród wszystkich prostopadłościanów, za sześcianem przemawia przecież sama geometria - sześcian ma największą objętość przy danej powierzchni (ścianek), więc będzie też miał najlepszy stosunek "wielkości użytecznej" do "wielkości obserwowanej".

Oczywiście objętość musi być dopasowana do parametrów głośnika, ale w nowoczesnych konstrukcjach udaje się ją ograniczyć na tyle, że wymiary przedniej ścianki wyglądają na dopasowane do średnicy głośnika; warto zwrócić uwagę, że w subwooferach aktywnych stosunek powierzchni membrany do objętości obudowy jest znacznie wyższy niż w konwencjonalnych, biernych zespołach głośnikowych, czyli głośnik o danej wielkości wymaga mniejszej objętości, niż byłaby konieczna (statystycznie) w typowej kolumnie.

Klasyczny zestaw trzech regulacji - poziom, częstotliwość filtrowania, faza; wejścia tylko niskopoziomowe, wystarczą we wszystkich systemach wielokanałowych i w połowie systemów stereofonicznych; firmową specjalnością jest opcjonalny system PBK (korekcji charakterystyki).

Klasyczny zestaw trzech regulacji - poziom, częstotliwość filtrowania, faza; wejścia tylko niskopoziomowe, wystarczą we wszystkich systemach wielokanałowych i w połowie systemów stereofonicznych; firmową specjalnością jest opcjonalny system PBK (korekcji charakterystyki).

Parametry głośników stosowanych w subwooferach są dopasowane do takiej sytuacji, ale to aktywność stwarza warunki do takiego dopasowania i właśnie redukcji objętości, w porównaniu z konstrukcją pasywną. Co w tym kontekście oznacza "aktywność"? Nie tylko to, że razem z głośnikiem jest wzmacniacz, ale przede wszystkim - że jego charakterystyka jest dopasowana do charakterystyki głośnika, a więc ta druga jest skorygowana w taki sposób, aby osiągnąć niższą częstotliwość graniczną.

Z tą korekcją nie można przesadzać, aby nie przeciążyć głośnika nadmierną mocą (amplitudą) czy zbyt małą objętością nie pogorszyć odpowiedzi impulsowej (większą mocą nie będzie już można jej poprawić), ale właśnie tym sposobem subwoofery aktywne mogą osiągać niskie częstotliwości graniczne przy relatywnie umiarkowanych gabarytach. Jeżeli jednocześnie mają wspinać się na wysokie poziomy maksymalnego ciśnienia akustycznego, wzmacniacz musi mieć dużą moc, którą będzie dostarczał, a głośnik dużą moc, którą będzie mógł przyjąć.

SUB 8, 10, 12

- Dolna częstotliwość graniczna (-6 dB) [Hz]: 18; 18; 18
- Zakres regulacji filtrowania (-6 dB) [Hz]: 40-180; 40-170; 40-150
- Poziom maksymalny (1 m) [dB]: 115; 117; 120
- Wymiary (WxSxG) [cm]: 27 x 26 x 28; 33 x 28 x 32; 39 x 33 x 37
- Masa: Masa [kg] 11,3; 13,6; 18,6

Ceny:

- SUB 8: 3400 zł

- SUB 10: 4000 zł

- SUB 12: 4000 zł

PARADIGM Monitor Sub 8, Sub 10, Sub 12

Laboratorium

Mamy bardzo dobrą wiadomość dla tych, którzy szukają subwoofera niedużego, estetycznie co prawda mało efektownego, nie najtańszego, ale zaskakująco wydajnego - zarówno pod względem osiągania bardzo niskiej częstotliwości granicznej, jak też wysokiego poziomu głośności (maksymalne SPL, które ustalamy przy 50 Hz). Otóż najmniejszy z całej serii, SUB 8, imponuje rozciągnięciem charakterystyki, nie ustępując w tej mierze ani odrobinę większym SUB 10 i SUB 12.

Producent podaje, że "rozciągnięcie niskich częstotliwości" sięga do 19 Hz, 17 Hz i 16 Hz (odpowiednio dla SUB 8, SUB 10 i SUB 12), według normy DIN (ale bez podania jej numeru). Wydaje się to mało wiarygodne, albo budzi podejrzenia, że norma mówi o spadku np. 20 dB, tymczasem... spadek -6 dB, odnoszony do szczytów charakterystyk, notujemy dla wszystkich subów Paradigma rzeczywiści poniżej 20 Hz (w okolicach 18 Hz), natomiast przy 20 Hz spadki wynoszą tylko -3 dB! Kto chce mieć gwarancję, że subwoofer pokrywa całe pasmo akustyczne, ma ją właśnie tutaj.

Aby uzyskać takie rezultaty z niewielkich systemów zamkniętych, konieczna była oczywiście poważna korekcja charakterystyki - sam układ akustyczny głośnika w obudowie dałby znacznie wcześniejszy spadek. Przetwarzanie tak niskich częstotliwości "eksploatuje" głośnik (wymusza dużą amplitudę membrany) nawet przy umiarkowanych mocach. Wydawałoby się więc, że Paradigmy, a zwłaszcza SUB 8, ustąpią pola pod względem maks. SPL, ale i tutaj wszystkie dają radę, ba - szaleją. Nie osiągają już takich samych pułapów, gdzieś przecież musi "wyjść" zróżnicowanie ich konstrukcji i wielkości.

Nawet przy takim samym module bardzo silnego wzmacniacza osiągają więc odpowiednio - od najmniejszego do największego - 114 dB, 117 dB i 120 dB. Każdy, w swojej klasie wielkości, jest rekordzistą. Regulacja fi ltrowania pozwala przesuwać spadek -6 dB na górnym zboczu od ok. 40 Hz do ok. 180 Hz dla Sub 8 i Sub 10, oraz do ok. 150 Hz dla Sub 10. To kolejne dobre wiadomości - zakres regulacji jest nawet szerszy niż w deklaracjach producenta i szerszy niż w subwooferach konkurencji.

Szczególnie cieszy możliwość bardzo niskiego fi ltrowania, co wraz z niską dolną częstotliwością graniczną pozwala dostroić SUB-y w systemach stereofonicznych do współpracy z dowolnymi kolumnami głównymi, którym "brakuje" tylko najniższego basu - mogą uzupełnić przetwarzanie o dokładnie najniższą oktawę 20-40 Hz. Oczywiście każde inne, wyższe fi ltrowanie jest możliwe. Wszystkie Monitory SUB okazują się być subwooferami bardzo wszechstronnymi i efektywnymi, w zasadzie takich charakterystyk można by sobie życzyć w przypadku konstrukcji najwyższej klasy.

Różnicuje je maksymalny SPL, więc wybór konkretnego modelu będzie zależał głównie od wielkości pomieszczenia i potencjału całego systemu, ale najniższy bas będzie z nami zawsze, gdy tylko odpowiedni sygnał popłynie z procesora lub przedwzmacniacza. Procentuje zastosowanie 300-watowych wzmacniaczy nawet w najmniejszej konstrukcji, wytrzymałość 8-calowego głośnika też jest godna podziwu.

Paradigm doskonale opanował subwooferową "inżynierię", nie angażując się specjalnie w ich atrakcyjny wygląd.

 
 

Podstawowe dane

  • 11 400 zł Cena

Nasza ocena

  • Wykonanie:

    SUB 8

    Niewielka, standardowo wykończona, niekłopotliwa i niepozorna konstrukcja. 8-calowy przetwornik w systemie zamkniętym, z relatywnie bardzo mocnym wzmacniaczem.

    SUB 10

    Średniej wielkości, skromnie wyglądający, z 10-calowym przetwornikiem w systemie zamkniętym i mocnym wzmacniaczem.

    SUB 12

    Duży, ponury subwoofer z 12-calowym przetwornikiem w systemie zamkniętym i 300-watowym wzmacniaczem.

  • Funkcjonalność:

    SUB 8

    Klasyczny zestaw trzech regulacji, wejścia tylko niskopoziomowe (para stereo RCA, w tym jedno działające jako LFE), opcjonalnie system automatycznej korekcji charakterystyki PBK i transmiter do komunikacji bezprzewodowej PT-2.

    SUB 10

    Klasyczny zestaw trzech regulacji, wejścia tylko niskopoziomowe (para stereo RCA, w tym jedno działające jako LFE), opcjonalnie system automatycznej korekcji charakterystyki PBK i transmiter do komunikacji bezprzewodowej PT-2.

    SUB 12

    Wspólna dla wszystkich modeli SUB, a więc klasyczny zestaw trzech regulacji, wejścia tylko niskopoziomowe (para stereo RCA, w tym jedno działające jako LFE), opcjonalnie system automatycznej korekcji charakterystyki PBK i transmiter do komunikacji bezprzewodowej PT-2.

  • Laboratorium:

    SUB 8

    Niewiarygodne dla tak niepozornego subwooferka. Bardzo niska dolna częstotliwość graniczna (-6 dB przy 18 Hz), dobry poziom maksymalny (114 dB), bardzo szeroki zakres regulacji górnej częstotliwości granicznej (40-180 Hz).

    SUB 10

    Wyśmienite, bardzo niska dolna częstotliwość graniczna (-6 dB przy 18 Hz), wysoki poziom maksymalny (117 dB), bardzo szeroki zakres regulacji górnej częstotliwości granicznej (40-170 Hz).

    SUB 12

    Rekordzista całego testu, bardzo niska dolna częstotliwość graniczna (-6 dB przy 18 Hz), bardzo wysoki poziom maksymalny (120 dB), szeroki zakres regulacji górnej częstotliwości granicznej (40-150 Hz). Do dużych systemów i dużych pomieszczeń.

MONITOR AUDIO Platinum PL500 II

MONITOR AUDIO
Platinum PL500 II

Kiedy siedem lat temu firma Monitor Audio wprowadziła pierwszą generację serii Platinum, była to tyleż sensacja, co ruch...

SUMIKO S.0, S.5, S.9

SUMIKO
S.0, S.5, S.9

Cena: 8 700 zł

REL T/5i, T/7i, T/9i

REL
T/5i, T/7i, T/9i

Cena: 10 800 zł

PARADIGM Prestige 2000 SW

PARADIGM
Prestige 2000 SW

Cena: 20 000 zł

REL Habitat

REL
Habitat

Cena: 6 290 zł

Audio - październik 2016

Strefa Magazynu

Audio 10/2016

Rynek audio zmienia się szybko i podąża w różnych kierunkach. Zmiany te czasami zaskakują nawet ekspertów i najbardziej doświadczone firmy, dlatego nie chcąc zostać w tyle, coraz częściej reagują one jak najszybciej.

Odbierz prezent

Zamów prenumeratę miesięcznika
Audio, a otrzymasz wybraną
przez siebie płytę z naszej kolekcji!
Newsletter
zapisz się i zyskaj
Zamów newsletter, a co tydzień otrzymasz porcję
wyselekcjonowanych wiadomości ze świata
audio-video i muzyki.
Teraz przy zapisaniu się na
newsletter otrzymasz bieżące
e-wydanie magazynu AUDIO
Okładka Audio